SAMENWERKINGSPLAN

Tussen onderwijs (school) en partnerorganisatie: Mediawijs

1. Wat zien we?

De samenwerking met Mediawijs is nodig omdat zij expertise, materiaal en nabijheid bieden die het onderwijs alleen niet kan realiseren. Door deze samenwerking willen we ongelijkheid verminderen en gelijke leerkansen versterken.

We willen in ons samenwerkingsplan eerst een beschrijving geven van welke noden herkennen:

Jongeren groeien vandaag op in een wereld waarin sociale media een vaste plek innemen in hun dagelijks leven. Platformen zoals Instagram, Tiktok en snapchat bieden kansen om creatief te zijn, contact te houden en zichzelf te tonen, maar ze brengen ook heel wat druk met zich mee. Jongeren worden voortdurend geconfronteerd met perfecte beelden, vergelijkingen met anderen, prestatiedruk en de verwachting dat ze altijd online en bereikbaar moeten zijn. Dat heeft een duidelijke invloed op hun zelfbeeld en mentaal welzijn.

Online conflicten en cyberpesten komen regelmatig de klas binnen, en veel jongeren ervaren stress omdat ze het gevoel hebben dat ze voortdurend moeten ‘mee zijn’ op sociale media. Daarnaast kunnen sommige leerlingen zich uitgesloten voelen omdat ze minder toegang hebben tot digitale middelen of omdat ze bepaalde digitale vaardigheden missen. Vooral jongeren in kwetsbare situaties lopen meer risico, omdat zij minder begeleiding of ondersteuning krijgen, waardoor bestaande ongelijkheden nog meer versterkt worden.

Daarom vinden wij dat scholen niet enkel kennisinstellingen zijn, maar ook de verantwoordelijkheid hebben om de sociale, emotionele en digitale ontwikkeling van jongeren te begeleiden. Leerkrachten staan dichtbij leerlingen, zien signalen snel opduiken en kunnen ruimte creëren voor gesprekken. De samenwerking met Mediawijs is hierbij essentieel. Zij hebben de wetenschappelijke inzichten en praktische tools om scholen te helpen omgaan met sociale druk die komt door invloed van sociale media. Hun visie sluit aan bij onze overtuiging dat jongeren niet zomaar afgeschermd moeten worden van de gevaren, maar moeten leren deelnemen aan een digitale samenleving als kritische burgers. Samen met Mediawijs willen we inzetten op digitale veerkracht, het versterken van kritisch denken, het vergroten van gelijke kansen en het creëren van een veilige en inclusieve schoolcultuur rond sociale media.

2. Visie op sociale rechtvaardigheid

Voor ons betekent sociale rechtvaardigheid dat elke leerling gelijke kansen moet krijgen om zich te ontwikkelen. Omdat niet iedereen met dezelfde beginsituatie begint, is het soms nodig om extra ondersteuning te bieden waar dat nodig is. In een digitale samenleving betekent dit ook dat we aandacht moeten hebben voor digitale ongelijkheid. Samen met Mediawijs willen we dat scholen een omgeving kunnen creëren waar leerlingen zich veilig voelen, kritisch nadenken en leren omgaan met sociale media, actief kunnen deelnemen en ondersteund worden in hun welzijn.

Deze samenwerking met Mediawijs sluit aan bij de kinderrechten zoals recht op onderwijs (artikel 28), omdat leerlingen toegang krijgen tot digitale kennis en ook leren hoe ze veilig en kritisch kunnen omgaan met online informatie. Daarnaast ondersteunt het ook het recht op bescherming (artikelen 16, 17 en 19), doordat jongeren begeleid worden in het omgaan met privacy, online risico’s en cyberpesten. Verder sluit de samenwerking aan bij het recht op luisteren naar de mening van een kind en het recht op vrij je mening geven (artikel 12 en 13) omdat Mediawijs scholen helpt om jongeren actief te betrekken bij gesprekken en beslissingen rond hun digitale leefwereld (Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, 1989). Deze samenwerking past bovendien binnen de duurzame ontwikkelingsdoelen SDG 4 (kwaliteitsonderwijs) en SDG 10 (ongelijkheid verminderen), die beide benadrukken dat kind recht heeft op gelijke kansen en een veilige leeromgeving (SDG Nederland, 2025).

Daarom willen we in dit actieplan volgende stappen ondernemen: 

Deze doelstellingen dragen bij aan sociale rechtvaardigheid omdat we proberen inzetten op gelijke kansen binnen een digitale samenleving en helpen om digitale uitsluiting te verminderen. Het verbindt ook onderwijs met externe expertise zodat scholen beter kunnen inspelen op de digitale noden van jongeren.

3. Acties

A.Acties van de school

• Scholen kunnen mediawijsheid opnemen in hun werking door het te integreren in verschillende vakken, maar ook door middel van klasgesprekken en projecten. Thema’s zoals online identiteit, groepsdruk, cyberpesten en kritisch mediagebruik kunnen een vaste plaats krijgen binnen burgerschap en sociaal-emotioneel leren.
• Scholen kunnen leerkrachten aanzetten om vormingen, webinars, inspiratiedagen, evenementen of materialen van Mediawijs te volgen of te gebruiken.
• Scholen kunnen duidelijke afspraken maken rond online gedrag en werken aan een positief schoolklimaat waarin leerlingen zich veilig voelen om hun online ervaringen te delen.
• Leerkrachten en zorgteams kunnen leren signalen te herkennen van online sociale druk of digitale uitsluiting en de leerlingen gericht ondersteunen of doorverwijzen wanneer dat nodig is.
• Scholen kunnen ouders informeren over sociale media en online welzijn via ouderavonden of infosessies.

 B.Acties van Mediawijs

• Mediawijs kan scholen wetenschappelijke inzichten, tools en educatieve materialen aanbieden rond sociale media, cyberpesten, kritisch mediagebruik en digitale weerbaarheid. Ze zetten wetenschappelijke inzichten om in bruikbare informatie en concrete handvatten die leerkrachten meteen in de praktijk kunnen gebruiken.
• Mediawijs kan scholen ondersteunen door ze uit te nodigen voor vormingen of webinars rond beleidskaders zoals het Mediawijs competentiemodel. De Leerlijn Mediawijsheid biedt een praktisch kader voor het onderwijs om mediawijze praktijken op school te ontwikkelen.

C.Acties die beiden samen uitvoeren

• De school en Mediawijs volgen samen op in welke mate mediawijsheid en online welzijn echt een vaste plek krijgen binnen de schoolwerking. Dit door per semester op vaste ingeplande momenten te bekijken of leerkrachten voldoende ondersteund worden, of leerlingen zich veiliger voelen in hun digitale leefwereld, welke noden er nog zijn.
• We willen de ouders betrekken dus lijkt het ons belangrijk dat Mediawijs en de scholen hun communicatie naar de ouders toe op elkaar afstemmen. Dit zodat informatie over sociale media of online welzijn helder en consistent blijft. Dit kan via gezamenlijke infobrochures of ouderavonden. Er wordt daarbij extra aandacht besteed aan gezinnen die kwetsbaarder zijn of minder digitale vaardigheden hebben, zodat zij betrokken blijven en toegang krijgen tot duidelijke ondersteuning.
• Beide partners bekijken ook samen of de acties rond mediawijsheid effectief bijdragen aan minder sociale uitsluiting of cyberpesten en dat iedereen gelijke kansen krijgt om deel te nemen. Signalen en bevragingen van leerlingen, leerkrachten en ouders worden besproken tijdens het vaste overlegmoment. Daarna kunnen acties worden aangepast als dat nodig is.
• Scholen maken samen met Mediawijs mediawijsheid zichtbaar binnen de school. Ze zorgen dat eer affiches ophangen met de nodige informatie en dat er contactmomenten, themadagen of sensibiliseringscampagnes plaatsvinden. Door mediawijsheid herkenbaar te maken, wordt het sneller een onderdeel van de schoolcultuur.
• Beide partners engageren zich om dit niet als een eenmalig project te beschouwen maar ondersteunen elkaar om hier een duurzaam partnerschap van te maken en op nieuwe uitdagingen van de digitale leefwereld van jongeren in te spelen.

4. Evaluatie