Wat is de Schaal van M?

De Schaal van M is een organisatie en methodiek die scholen helpt om morele en maatschappelijke thema’s bespreekbaar te maken in de klas. Ze vertrekken meestal vanuit herkenbare situaties en verhalen die leerlingen aan het denken zetten. Zo leren leerlingen in gesprek gaan, reflecteren over hun eigen gedrag en dat van anderen, en naar verschillende standpunten luisteren en ze begrijpen. De focus ligt op bewustwording, empathie en sociale vaardigheden. Leerkrachten krijgen duidelijke handvatten (een methodebundel) om gevoelige onderwerpen zoals groepsdruk of sociale relaties op een veilige manier te begeleiden (Mediawijs, z.d.).

Tijdens mijn werkplekleren heb ik zelf al met deze methodiek gewerkt. Ik merkte dat leerlingen sneller durfden praten over moeilijke onderwerpen wanneer ze vertrokken vanuit een concreet voorbeeld verhaal/scenario dat relevant was voor iedereen in de klas. Voor mij als leerkracht gaf het structuur en houvast, waardoor ik gesprekken beter kon begeleiden en meer vertrouwen kreeg in het aanpakken van gevoelige thema’s.

Waarom deze partner?

We kozen bewust voor De Schaal van M omdat hun aanpak goed aansluit bij onze onderzoeksvraag over sociale druk bij jongeren en de invloed van sociale media. Veel organisaties richten zich vooral op digitale vaardigheden, maar De Schaal van M kijkt juist naar de sociale en morele processen die erachter zitten zoals groepsdruk, erbij willen horen, keuzes maken onder invloed van anderen, …

Dat maakt hen voor ons extra relevant. Sociale druk op sociale media staat namelijk niet los van hoe jongeren offline met groepsdruk omgaan. De Schaal van M versterkt net die vaardigheden die jongeren nodig hebben: kritisch nadenken, grenzen aangeven, respectvol omgaan met elkaar, luisteren naar elkaar, …

Ook hun focus op dialoog en reflectie spreekt ons aan (debatvragen, quiz…). In plaats van jongeren alleen te waarschuwen voor de risico’s van sociale media, spoort het hen aan om zelf na te denken en hun eigen mening te vormen. Dat past bij een onderwijsvisie waarin leerlingen actief leren omgaan met moeilijke situaties, in plaats van enkel regels te volgen (De Schaal van M | de Schaal van M, z.d.).

Complementariteit met onderwijs?

De aanpak van de De Schaal van M biedt sluit sterk aan bij wat scholen nodig hebben. Leerkrachten kunnen hun methodiek gemakkelijk integreren in de dagelijkse klaspraktijk, zonder dat het nog aparte projecten moeten worden. Hun werking past goed bij vakoverschrijdende eindtermen rond sociale vaardigheden, burgerschap en welbevinden.

Zoals al eerder gezegd zet deze methodiek in op dialoog en morele ontwikkeling en dit helpt scholen om een veilig klasklimaat te creëren waarin leerlingen zich gehoord voelen. Dit is ook belangrijk als je met jongeren gevoelige thema’s gaat bespreken.

Toen ik De Schaal van M gebruikte in mijn werkplekklas merkte ik dat leerlingen die normaal minder durven spreken meer naar voren kwamen. De gesprekken werden met der tijd rustiger en eerlijker. Het voordeel voor mij was dat ik hierdoor beter kon inschatten hoe leerlingen zich voelden en waar ze nood aan hadden. Sommige thema’s kon ik doortrekken naar een cirkelgesprek.

Daarnaast draagt hun aanpak bij aan gelijke kansen. Niet alle leerlingen hebben dezelfde sociale vaardigheden of weerbaarheid. Door hier bewust aan te werken, kunnen scholen leerlingen sterker maken zowel online als offline.

Tot slot sluit hun werking aan bij de bredere opdracht van scholen. Dit is het vormen van leerlingen tot kritische en verantwoordelijke burgers die bewust omgaan met zichzelf en anderen binnen de samenleving (De Schaal van M | de Schaal van M, z.d.).

Mogelijke vragen:

• Welke vormen van sociale druk komen volgens jullie het vaakst voor bij jongeren?
• Welke vaardigheden zijn volgens jullie het belangrijkst om jongeren weerbaarder te maken?
• Zien jullie verschillen tussen lagere scholen en secundaire scholen in hoe ze omgaan met sociale druk?
• Zijn er werkvormen of materialen die jullie aanraden voor gesprekken over sociale media en sociale druk?