Mediawijs

Wat is Mediawijs?

Mediawijs is het Vlaamse Kenniscentrum Digitale en Mediawijsheid van de Vlaamse overheid en imec vzw. Hun missie is om burgers, organisaties en beleid te ondersteunen om bewust, kritisch en actief met digitale media om te gaan, met bijzondere aandacht voor kwetsbare groepen en professionals die met kinderen en jongeren werken. Vanuit die rol verzamelt en vertaalt Mediawijs wetenschappelijke inzichten naar toegankelijke informatie, campagnes en praktische tools (Mediawijs, z.d.).

Waarom deze partner?

Wij hebben bewust voor Mediawijs gekozen omdat deze organisatie nauw aansluit bij onze onderzoeksvraag. Ze richten zich specifiek op de impact van digitale media op kinderen en jongeren en op hoe professionals, waaronder scholen, hiermee kunnen omgaan. Mediawijs focust zich niet enkel op digitale vaardigheden, maar ook op mentaal en sociaal welzijn, kritisch denken en weerbaarheid tegenover sociale druk. Dit maakt hen bijzonder relevant in het kader van sociale druk die jongeren ervaren via sociale media.

Wat ons vooral overtuigde is dat Mediawijs een genuanceerde visie heeft op sociale media: ze erkennen zowel de kansen als de risico’s. In hun dossier over kinderen en jongeren op sociale media vertrekt Mediawijs vanuit een bezorgdheid over het welzijn van jongeren en blijven tegelijkertijd bewust dat er zowel positieve als negatieve aspecten zijn (Mediawijs, 2025). Ze benadrukken ook dat jongeren niet alleen bescherming nodig hebben, maar ook participatie, stemrecht en erkenning van hun kinderrechten in de digitale omgeving. Dit sluit sterk aan bij onze visie op onderwijs en samenleving waarin jongeren als actieve burgers gezien worden en niet enkel als ‘te beschermen’ doelgroepen. 

Complementariteit met onderwijs

De complementariteit met onderwijs is groot. Mediawijs biedt kaders zoals het Mediawijs Competentiemodel, dat scholen helpt om mediawijsheid structureel en doordacht in hun werking op te nemen (Mediawijs, 2023). Dit draagt bij aan sociale rechtvaardigheid, omdat digitale geletterdheid een basisvoorwaarde is om volwaardig deel te nemen aan de samenleving.  Niet alle kinderen en jongeren hebben dezelfde toegang, vaardigheden of ondersteuning. Door in te zetten op mediawijsheid voor iedereen, dragen ze bij aan gelijke kansen in een digitale samenleving. Door scholen extra te ondersteunen in het begeleiden van jongeren in hun digitale leefwereld, helpt Mediawijs mee om ongelijkheid te verkleinen en het welbevinden van leerlingen te versterken. Bovendien sluit hun focus op kinderrechten aan bij de opdracht van scholen om een veilige, inclusieve en participatieve leeromgeving te creëren.

Mogelijke vragen:

Over missie en visie

• Hoe vertaalt jullie visie op mediawijsheid zich concreet naar het dagelijkse schoolleven?
• Hoe bewaren jullie het evenwicht tussen bescherming van jongeren en hun recht op autonomie online?

Over werking en ondersteuning van jongeren

• Welke signalen zien jullie vandaag het vaakst bij jongeren rond sociale druk en welzijn?
• Welke rol zien jullie voor leerkrachten in het versterken van digitale veerkracht bij jongeren?
• Jullie vermelden dat de impact van sociale media op jongeren genuanceerd is en dat er zowel kansen als risico’s zijn. Hoe vertalen jullie die nuance naar concrete aanbevelingen voor scholen die vooral de ‘problemen’ zien?
• Welke misverstanden of eenzijdige beelden over sociale media en jongeren komen jullie het vaakst tegen in scholen of in het publieke debat?

Over samenwerking met onderwijs

• Hoe kunnen scholen structureel, en niet enkel via losse projecten, inzetten op mediawijsheid en welzijn?
• Op welke manieren werken jullie vandaag al samen met scholen (vormingen, co-creatie van materialen, trajecten, onderzoek, ...)?
• Zien jullie de verschillen tussen hoe basisscholen en secundaire scholen omgaan met sociale media en mediawijsheid? Waar liggen volgens jullie de grootste noden?
• Jullie benadrukken dat de mening van jongeren en hun kinderrechten in de digitale omgeving centraal moeten staan. Hoe zorgen jullie er in jullie projecten voor dat jongeren zelf actief betrokken worden en niet alleen als ‘doelgroep’ maar ook als gesprekspartner worden gezien?
• Zijn er plannen of dromen bij Mediawijs om nog nauwer samen te werken met scholen rond thema’s als sociale druk, mentaal welbevinden en digitale cultuur?
• Welke specifieke tools, dossiers of projecten van Mediawijs raden jullie aan voor scholen die aan de slag willen met sociale druk en welbevinden op sociale media?
• Hoe zouden studenten lerarenopleiding volgens jullie kunnen bijdragen aan jullie werking (bijvoorbeeld via stage, onderzoek, pilootprojecten, ...)?